-
Kategorî: Umîd Demîrhan
Zarava: Ertûşî
Herêm: Gundê Sînava, Gever
Salixdayî: Usivê Ehmedê Ûsivî
Mêjû: 24/10/2009
Cihê hevdîtinê: Nexweşxaneya Îxtisasê, Wan
Kurtenivîsên Peyvan: n=navdêra nêrza m=navdêra mêza bh=navdêra bêhêl, nêtar
PÊŞEK
Ev ferhengok tenê nimûneyek e û mirov dikare wê berfirehtir bike; lêbelê di hevdîtinekê de ewqas peyv bi dest me ketin. Bi hêviya ku lêkolînerên me hemû zaravayên kurmancî berhev bikin û wan destkeftiyan li ser xîmên C. Bedirxan ji nû ve bihûnin. Bi texmîna min ev rêbaz pêngaveke girîng e ji bo dewlemendkirin û standardkirina zimanê kurdî. Me ev peyv tenê ji şexsekî wergirtin û dibe ku xeletiyên salixdayiyî hebin. Bila hevalên ertûşî ji kerema xwe re xeletiyan bi riya navnîşana han sererast bikin:
Bu e-posta adresi spam robotlarından korunuyor. Görebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
Bu e-posta adresi spam robotlarından korunuyor. Görebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir.
A-LAŞNASÎ
baq: n nermegoştê li pişt hestiyê çîpê; geh, teşk
binkefş: n binçeng, binmil
bîlek: n baz, pazû
bînahî: m reşika çavî
çingil: n çepil
dirûşe: n çîpa lingî (hestiyê di navbera çok û piyan de)
geh: m movika hestiyî
gerguwîsk: n gurçik, gulçîsk
hinarok: n hinarik
kaska çokê: hestiyê serçokê ** kasika çokê nebit, mirov dê bi gurgî re gihit (gotina pêşiyan)
kefş: n çeng, çepil
kelêjî: m parsû, paresû
korika stûyî: kortîka/çalika stûyî
lam: m çenge, erzen
lemze: m qeydika destî, zendik
mijûlang: m perikên çavan
mitilka guhî: nermegoştê li binê guhî yê ku jin ji bo guharan qul dikin
nafik: m navik
nînik: m neynok, nenûkên tiliyan
panik: m kefa destî
-panika devî: esmanê devî, arîkê devî
paşmil: m ji aliyê piştê ve her du hestiyên sermilê, kulang
pirç: m por
qirqirk/qirqirîşk: m gilêya ku di nîveka qirikan de ye, xurtxurtûk
-qirqirîşka guhî: kerika guhî
qortîxe: n hestiyê kemaxê, qarçik
sîh: m pişik
spîlik: m spîk
tibil: m tilî, pêçî
B-AJALNASÎ
1. Perindeyên Malê
çûçilok: bh cûcik
dim: n nikil
dîkil: n dîk
fisandin: fis kirin (têkiliya zayendî ya perindeyên malê)
hêk cemandin: ketin kurkê
kefîk/katar: m popilê serê dîk û mirîşkan
kolika mirîşkan: pinik
kurk kirin: kirin kurkê
mamirk: m varik
per: n bask
şilik kirin: melisîn
tozgivizk: m çalika ku perindeyên malê vedidin û tê de dimelisin
2. Pez
berdîr: m belindîr, bendîr (miya du salî)
dûng: n dûv
giha piştê: hestiyê piştê, ziha piştê
hogiç: n hogeç (beranê sê salî)
qert/qerteberan: n maz (beranê çar salî)
şek: n belindir, bendir (beranê du salî)
mêjok: mîjo, ajala ku ji bilî maka xwe şîrê makên din jî dimije
3. Nêrî û Bizin
twîre/tûre, kwîr: n (nêriyê du salî)
sayis: n (nêriyê du salî)
4. Dewar
golika/golikê salî: moz, mozik
navgan: m nogin
5. Ker, Hêstir û Hesp
berok: m pêşbenda zînî
bijû: n porê hespan, bijî
-bijûyên kilikê: pirça dêla hespan, dêlbijî
hatin teleban: hatin fehlan
kilik: m dêl, boçik
lixav: m dem
neparastin: (ji bo bidestxistina hêştirekê) ker berdan ser mehînê
nober: m kera mê ya du salî
nire: n kerê nêr ê du salî
palî: n qûşa zînî
şamboz bûn: rabûn şekan, rabûn ser her du lingên paşîn
5. Ajalên Bejî
kûsel: kîso, kûsî
kehî kirin: kedî kirin
C-AMAN Û AMÛRÊN MALÊ
berdax: m îskan
dorik: m 1. kirdan 2. zirze, zirzile
kodika şekirî: şekirdank
mehcime: m teşt
nanpêjk: n textikê nanpêjiyê
pîstikê jajî: eyarê toraqê
qulqule: m zirze, zirzile
sênîk: m tas, legan, tebeq
şûşe: m îskan
Ç-CIL Û BERG
burwîk: m berîk
dersok: m destmal, pûşî
kefîk: m mêzer
koçero: m solên rêzînê, solên reş ên lastîk
kulav: n kum
pawzîn: n qutik/êlekê jinan
serguh: n qûcix, potê zivistanî
şaşok: m şaş, şaşik
çap (bi /ç/ya /çav/î: m têrik
D-BABETÊN CIHÊRENG
bedene: m beden, sûr
cindî: rind
çalemêş: m kewareya hingivî
law: rind, baş
lawan: camêr
lê re: li vir
sertwî: n toyê ser mast û şîrî
wê re he: li dera han
xilte: m ta, nexweşiya tîfoyê
